Wybór odpowiedniego mechanizmu do żaluzji drewnianych zewnętrznych to decyzja, która ma fundamentalne znaczenie dla ich funkcjonalności, trwałości i komfortu użytkowania na lata. W tym artykule, jako Gabriel Nowicki, podzielę się z Państwem moją wiedzą i doświadczeniem, aby pomóc Państwu zrozumieć dostępne rozwiązania, od manualnych systemów typu „shutters” po zaawansowaną automatykę, a także przeprowadzić przez proces montażu i konserwacji.
Wybór mechanizmu do żaluzji drewnianych zewnętrznych klucz do trwałości i komfortu użytkowania
- Mechanizmy dzielą się na manualne ("shuttersy") i automatyczne (silniki elektryczne).
- Prowadnice wykonuje się ze stali, aluminium lub tworzywa, z czego stal i aluminium są najbardziej odporne na warunki atmosferyczne.
- Montaż manualnych "shuttersów" jest relatywnie prosty i możliwy do samodzielnego wykonania.
- Automatyka oferuje sterowanie pilotem, smartfonem i integrację z systemami smart home (np. Somfy, Yooda, Elero), często z czujnikami słońca i wiatru.
- Regularna konserwacja i proste naprawy (np. wymiana lameli) znacząco wydłużają żywotność systemu.
- Ceny wahają się od około 150-220 zł za komplet mechanizmu manualnego do znacznie wyższych kwot za zaawansowane systemy automatyczne.
Wybierz idealny mechanizm do swoich żaluzji zewnętrznych
Decyzja o wyborze mechanizmu do żaluzji drewnianych zewnętrznych to coś więcej niż tylko kwestia estetyki. To fundament ich długowieczności, bezawaryjności i komfortu użytkowania. Jako ekspert w tej dziedzinie, zawsze podkreślam, że świadomy wybór pozwala uniknąć frustracji związanych z częstymi naprawami, a także umożliwia samodzielny montaż czy proste serwisy. Solidny mechanizm to gwarancja, że Państwa żaluzje będą skutecznie chronić przed słońcem, deszczem czy wiatrem przez wiele sezonów.
Na rynku dominują dwa główne typy mechanizmów: manualne, często nazywane "shuttersami", oraz automatyczne, napędzane silnikami elektrycznymi. Mechanizmy manualne to klasyczne, sprawdzone rozwiązania, które charakteryzują się prostotą konstrukcji i niezawodnością. Są idealne, gdy cenią sobie Państwo pełną kontrolę i nie przeszkadza Państwu ręczna obsługa. Z kolei automatyka to propozycja dla tych, którzy szukają maksymalnego komfortu i nowoczesnych rozwiązań, pozwalających na sterowanie żaluzjami za pomocą pilota, smartfona, a nawet zintegrowanie ich z systemem inteligentnego domu.
W mojej ocenie, wybór między nimi powinien być podyktowany przede wszystkim Państwa stylem życia, budżetem oraz oczekiwaniami co do funkcjonalności. Jeśli Państwa taras czy balkon to miejsce, gdzie spędzają Państwo dużo czasu i zależy Państwu na natychmiastowej reakcji na zmieniające się warunki pogodowe, a także na możliwości programowania scenariuszy, automatyka będzie strzałem w dziesiątkę. Jeśli natomiast preferują Państwo rozwiązania bardziej tradycyjne, łatwe w montażu i konserwacji, a także bardziej ekonomiczne, manualne shuttersy z pewnością spełnią Państwa oczekiwania.
- Mechanizmy manualne: Prosta obsługa, niższy koszt, łatwość samodzielnego montażu i naprawy, pełna kontrola nad lamelami.
- Mechanizmy automatyczne: Maksymalny komfort, sterowanie zdalne (pilot, smartfon), możliwość integracji z inteligentnym domem, wyższy koszt, większa złożoność systemu.
Mechanizmy manualne, czyli popularne shuttersy: Jak to działa?

Budowa i zasada działania: Zrozum system ruchomych deseczek
Manualne mechanizmy do żaluzji zewnętrznych, potocznie zwane "shuttersami" lub "ruchomymi deseczkami", to system oparty na prostocie i funkcjonalności. Składają się z dwóch głównych elementów: prowadnic (uchwytów) oraz lameli (deseczek). Prowadnice to profile, zazwyczaj montowane pionowo po bokach otworu, w których osadzone są obrotowe mocowania dla lameli. Same lamele to najczęściej drewniane lub aluminiowe deseczki, które są połączone ze sobą w taki sposób, aby ich kąt nachylenia mógł być jednocześnie regulowany. Odbywa się to za pomocą specjalnej listwy sterującej lub rączki, która połączona jest z jedną z lameli i poprzez system dźwigni lub zębatek (w zależności od konstrukcji) umożliwia synchroniczne obracanie wszystkich deseczek. Dzięki temu można precyzyjnie kontrolować dopływ światła, cienia, a także cyrkulację powietrza, co jest kluczowe dla komfortu na tarasie czy balkonie.
Stal, aluminium czy tworzywo sztuczne? Porównanie materiałów prowadnic
Wybór materiału, z którego wykonane są prowadnice, ma bezpośredni wpływ na trwałość i odporność mechanizmu na zmienne warunki atmosferyczne. Oto porównanie najpopularniejszych opcji:
| Materiał | Charakterystyka i Właściwości |
|---|---|
| Stal (ocynkowana/malowana proszkowo) | Bardzo wysoka trwałość i odporność na uszkodzenia mechaniczne. Stal ocynkowana jest odporna na korozję, a malowanie proszkowe dodatkowo zwiększa estetykę i ochronę przed czynnikami zewnętrznymi. Stosunkowo ciężka, ale stabilna. |
| Aluminium | Lekkie, a jednocześnie bardzo wytrzymałe i wysoce odporne na korozję oraz działanie wilgoci czy promieni UV. Nie wymaga dodatkowego malowania, choć często jest anodowane lub malowane proszkowo dla lepszego wyglądu i dodatkowej ochrony. Idealne do zastosowań zewnętrznych. |
| Wzmocnione tworzywo sztuczne | Najtańsza alternatywa. Odporne na wilgoć, ale mniej wytrzymałe na uszkodzenia mechaniczne i promieniowanie UV niż metal. Może z czasem blaknąć lub stać się kruche pod wpływem słońca i mrozu. Dobre do mniej wymagających zastosowań. |
Z mojego doświadczenia wynika, że stal i aluminium to najlepsze wybory, jeśli zależy Państwu na maksymalnej trwałości i bezproblemowym użytkowaniu przez wiele lat. Tworzywo sztuczne może być opcją budżetową, ale warto mieć na uwadze jego ograniczoną żywotność w trudnych warunkach zewnętrznych.
Krok po kroku: Na co zwrócić uwagę przy wyborze zestawu do samodzielnego montażu?
Jeśli zdecydują się Państwo na samodzielny montaż manualnych shuttersów, kilka kwestii jest absolutnie kluczowych, aby projekt zakończył się sukcesem:
- Dostępne długości prowadnic: Producenci oferują zestawy prowadnic w różnych standardowych długościach (np. około 107 cm). Zawsze należy sprawdzić, czy długość jest odpowiednia do Państwa potrzeb.
- Możliwość łączenia i docinania: Upewnijcie się, że wybrany system pozwala na łączenie modułów prowadnic w celu uzyskania większych wymiarów lub na ich docinanie, jeśli potrzebują Państwo niestandardowej długości. To daje dużą elastyczność w projektowaniu.
- Kompatybilność z lamelami: Sprawdźcie, jakie lamele są kompatybilne z danym mechanizmem. Czy są to lamele drewniane (sosna, świerk), czy aluminiowe w kolorach drewnopodobnych? Upewnijcie się, że system mocowania pasuje do grubości i szerokości wybranych deseczek.
- Kompletność zestawu: Upewnijcie się, że zestaw zawiera wszystkie niezbędne elementy: prowadnice (lewa i prawa), elementy mocujące lamele, listwę sterującą oraz ewentualne zaślepki i śruby montażowe.
- Instrukcja montażu: Dobry producent zawsze dołącza szczegółową instrukcję montażu, a często także linki do filmów instruktażowych. To nieoceniona pomoc dla majsterkowiczów.
Automatyka w żaluzjach zewnętrznych: Komfort na wyciągnięcie ręki

Silniki elektryczne: Przegląd dostępnych rozwiązań na polskim rynku
Automatyzacja żaluzji zewnętrznych to krok w stronę maksymalnego komfortu i nowoczesności. Na polskim rynku dominują silniki elektryczne, które zapewniają płynne i ciche sterowanie lamelami. Wśród wiodących producentów, których rozwiązania z czystym sumieniem mogę polecić, znajdują się takie marki jak Somfy, Yooda czy Elero. Oferują one szeroki wachlarz silników o różnej mocy, dostosowanych do różnych rozmiarów i wag żaluzji. Ich rozwiązania charakteryzują się wysoką niezawodnością, energooszczędnością oraz często możliwością integracji z zaawansowanymi systemami sterowania, w tym z inteligentnym domem. Niezależnie od wybranego producenta, warto zwrócić uwagę na silniki z funkcją detekcji przeszkód, która chroni żaluzje przed uszkodzeniem.
Sterowanie pilotem, smartfonem czy czujnikami? Poznaj swoje możliwości
Automatyczne żaluzje zewnętrzne oferują znacznie więcej niż tylko wygodę. Dają Państwu szereg opcji sterowania, które można dostosować do indywidualnych potrzeb:
- Pilot zdalnego sterowania: To podstawowa i najpopularniejsza forma sterowania. Piloty są proste w obsłudze, często wielokanałowe, co pozwala na jednoczesne sterowanie kilkoma żaluzjami lub grupami żaluzji. Zapewniają natychmiastową reakcję i są wygodne w codziennym użytkowaniu.
- Przełącznik naścienny: Tradycyjne rozwiązanie, które sprawdza się jako stały punkt sterowania w pomieszczeniu. Może być przewodowy lub bezprzewodowy, co ułatwia montaż bez konieczności kucia ścian.
- Aplikacja mobilna (smartfon/tablet): To rozwiązanie dla miłośników technologii. Dzięki dedykowanym aplikacjom mogą Państwo sterować żaluzjami z dowolnego miejsca na świecie, o ile mają Państwo dostęp do internetu. Pozwala to na precyzyjne ustawianie lameli, programowanie harmonogramów otwierania i zamykania, a także monitorowanie ich stanu.
- Czujniki (słońca, wiatru, temperatury): To najbardziej zaawansowana forma sterowania, która działa w pełni automatycznie. Czujniki słońca opuszczają lub ustawiają lamele w optymalnej pozycji, gdy słońce zaczyna intensywnie świecić, chroniąc wnętrze przed przegrzaniem. Czujniki wiatru automatycznie zwijają żaluzje w przypadku silnych podmuchów, zapobiegając ich uszkodzeniu. To rozwiązanie, które nie tylko zwiększa komfort, ale również bezpieczeństwo i żywotność Państwa żaluzji.
Czy warto inwestować w integrację z systemem inteligentnego domu?
Zdecydowanie tak! Integracja automatycznych żaluzji z systemem inteligentnego domu to inwestycja w przyszłość i znaczące podniesienie komfortu życia. Dzięki temu żaluzje stają się częścią większego ekosystemu, współpracując z oświetleniem, ogrzewaniem czy klimatyzacją. Mogą Państwo tworzyć zaawansowane scenariusze, np. "tryb wakacyjny", który symuluje obecność domowników, automatycznie otwierając i zamykając żaluzje o różnych porach. Zwiększa to bezpieczeństwo, a także pozwala na optymalizację zużycia energii poprzez lepsze zarządzanie temperaturą w pomieszczeniach. Oczywiście, początkowy koszt może być wyższy, a konfiguracja wymaga nieco więcej wiedzy, ale długoterminowe korzyści, takie jak zwiększony komfort, bezpieczeństwo i możliwości automatyzacji, są tego warte. Jako Gabriel Nowicki, zawsze zachęcam do rozważenia tej opcji, zwłaszcza przy budowie nowego domu lub generalnym remoncie.
Montaż mechanizmu żaluzji: Poradnik dla majsterkowiczów
Niezbędne narzędzia i przygotowanie miejsca pracy
Zanim przystąpią Państwo do montażu, upewnijcie się, że mają Państwo pod ręką wszystkie niezbędne narzędzia. Dobrze przygotowane miejsce pracy to połowa sukcesu, gwarantująca sprawny i bezpieczny montaż.
- Wiertarka udarowa (do wiercenia w murze)
- Wkrętarka
- Poziomica
- Miarka zwijana
- Ołówek
- Klucze (jeśli wymagane do konkretnego mechanizmu)
- Piła do metalu lub drewna (jeśli prowadnice lub lamele wymagają docięcia)
- Śruby i kołki rozporowe odpowiednie do materiału ściany
- Silikon lub masa uszczelniająca (do zabezpieczenia otworów montażowych)
Przed rozpoczęciem prac należy dokładnie oczyścić i przygotować powierzchnię montażową. Upewnijcie się, że ściana jest stabilna i wolna od luźnych tynków czy innych elementów. Zabezpieczcie również otoczenie folią malarską, aby uniknąć zabrudzeń. Pamiętajcie o bezpieczeństwie używajcie okularów ochronnych i rękawic.
Jak prawidłowo wymierzyć i zamocować prowadnice?
Prawidłowe wymierzenie i zamocowanie prowadnic to klucz do równej i bezproblemowej pracy żaluzji. Oto instrukcja krok po kroku:
- Dokładne wymierzenie otworu: Zmierzcie szerokość i wysokość otworu, w którym mają być zamontowane żaluzje. Pamiętajcie o uwzględnieniu ewentualnych luzów montażowych podanych przez producenta mechanizmu.
- Wyznaczenie punktów montażowych: Przyłóżcie prowadnice do ściany w docelowym miejscu i za pomocą poziomicy upewnijcie się, że są idealnie pionowo. Oznaczcie ołówkiem miejsca, w których będą wiercone otwory montażowe. W przypadku łączenia modułów prowadnic, zadbajcie o ich precyzyjne spasowanie.
- Wiercenie otworów: Wywierćcie otwory w zaznaczonych miejscach, używając wiertła o odpowiedniej średnicy do kołków rozporowych. Pamiętajcie o głębokości otworu kołek powinien być wpuszczony w całości.
- Osadzenie kołków i wstępne mocowanie: Wprowadźcie kołki rozporowe w wywiercone otwory. Następnie przymocujcie prowadnice, wkręcając śruby, ale nie dokręcajcie ich jeszcze do końca.
- Korekta i ostateczne dokręcenie: Ponownie sprawdźcie poziomicą, czy prowadnice są idealnie pionowo i równolegle do siebie. Jeśli wszystko jest w porządku, dokręćcie wszystkie śruby mocujące. Warto zabezpieczyć otwory montażowe silikonem, aby zapobiec wnikaniu wody.
- Montaż górnego i dolnego elementu: W zależności od systemu, zamontujcie górny i dolny element mechanizmu, który będzie stabilizował lamele i umożliwiał ich obrót.
Osadzanie deseczek drewnianych: Kluczowe wskazówki i najczęstsze błędy
Osadzanie deseczek (lameli) w mechanizmie to etap, który wymaga precyzji. Oto moje wskazówki i lista błędów, których należy unikać:
- Upewnij się, że lamele są odpowiedniej długości: Przed montażem sprawdź, czy długość każdej lameli jest zgodna z wymiarami mechanizmu. Zbyt długie będą się zacinać, zbyt krótkie wypadną.
- Zachowaj równy odstęp: Podczas montażu lameli upewnij się, że każda deseczka jest osadzona w mechanizmie z zachowaniem równego odstępu. To klucz do płynnej pracy całego systemu.
- Sprawdź swobodę ruchu: Po osadzeniu kilku lameli, spróbuj nimi poruszyć, aby upewnić się, że obracają się swobodnie i nie ma żadnych zacięć.
- Nie używaj siły: Lamele powinny wchodzić w mocowania bez nadmiernego oporu. Jeśli coś nie pasuje, sprawdź, czy nie ma żadnych zanieczyszczeń lub czy element nie jest uszkodzony. Użycie siły może doprowadzić do pęknięcia drewna lub uszkodzenia mechanizmu.
-
Najczęstsze błędy:
- Nierówne osadzenie: Powoduje nierówną pracę i zacinanie się lameli.
- Uszkodzenie mocowań: Zbyt mocne wciskanie lameli może uszkodzić delikatne elementy obrotowe.
- Pomieszanie kolejności: Jeśli lamele mają różną szerokość lub są profilowane, ważne jest zachowanie odpowiedniej kolejności.
Rozwiązywanie problemów i naprawa mechanizmów żaluzji
Zacinające się lub nierówno pracujące deseczki: Jak zdiagnozować przyczynę?
Zacinające się lub nierówno pracujące deseczki to jeden z najczęstszych problemów w manualnych żaluzjach zewnętrznych. Z mojego doświadczenia wynika, że najczęściej przyczyną jest uszkodzenie pojedynczej lameli może być pęknięta, wypaczona od wilgoci lub po prostu zablokowana przez zanieczyszczenia. Innym powodem może być poluzowanie lub uszkodzenie mechanizmu sterującego, czyli listwy lub rączki, która odpowiada za synchronizację obrotu. Czasem problem leży w samych prowadnicach, które mogły się odkształcić lub zostać zanieczyszczone. Warto dokładnie obejrzeć każdą lamelę, sprawdzić jej mocowania oraz przetestować ruch listwy sterującej, aby zlokalizować źródło problemu.
Wymiana uszkodzonej lameli: Prosta naprawa, którą wykonasz samodzielnie
Wymiana uszkodzonej lameli w mechanizmie typu "shutters" jest na szczęście czynnością, którą większość majsterkowiczów może wykonać samodzielnie. Oto jak to zrobić krok po kroku:
- Zlokalizuj uszkodzoną lamelę: Otwórz żaluzje tak, aby lamele były w pozycji otwartej (poziomej), co ułatwi dostęp.
- Delikatnie wyjmij uszkodzoną lamelę: Zazwyczaj lamele są wsuwane lub wpinane w specjalne zaczepy w prowadnicach. Ostrożnie podważ lub wysuń uszkodzoną deseczkę z obu stron. Czasem może być konieczne lekkie odgięcie prowadnicy.
- Przygotuj nową lamelę: Upewnij się, że nowa lamela ma identyczne wymiary i jest wykonana z tego samego materiału, co pozostałe.
- Wsuń nową lamelę: Ostrożnie wsuń lub wpinaj nową deseczkę w mocowania, upewniając się, że jest prawidłowo osadzona i swobodnie się obraca.
- Sprawdź działanie: Po wymianie przetestuj całą żaluzję, obracając lamele w pełnym zakresie, aby upewnić się, że wszystko działa płynnie i bez zacięć.
Co zrobić, gdy zawodzi automatyka? Pierwsze kroki przed wezwaniem fachowca
Awaria automatyki może być bardziej frustrująca, ale zanim wezwą Państwo specjalistę, warto wykonać kilka podstawowych kroków diagnostycznych:
- Sprawdź zasilanie: Upewnij się, że silnik ma dopływ prądu. Sprawdź bezpieczniki w skrzynce rozdzielczej oraz, jeśli to możliwe, gniazdko, do którego podłączony jest silnik.
- Baterie w pilocie: To banalne, ale często zapominane. Wymień baterie w pilocie zdalnego sterowania.
- Reset systemu: Wiele systemów automatyki ma możliwość resetu. Sprawdź instrukcję obsługi swojego silnika często polega to na odłączeniu zasilania na kilka minut, a następnie ponownym podłączeniu.
- Sprawdź czujniki: Jeśli żaluzje są sterowane czujnikami, upewnij się, że nie są one zabrudzone, zasłonięte lub uszkodzone. Czasem wystarczy je oczyścić.
- Programowanie: Jeśli problemem jest brak reakcji na pilota lub aplikację, być może doszło do rozprogramowania. Spróbuj ponownie sparować pilota lub urządzenie mobilne zgodnie z instrukcją.
Jeśli te proste kroki nie pomogą, wtedy faktycznie nadszedł czas, aby skontaktować się z serwisem lub specjalistą od automatyki.
Konserwacja to podstawa: Jak dbać o mechanizm, by służył przez lata?
Regularne czyszczenie i przegląd: Twój harmonogram prac
Regularna konserwacja to klucz do długowieczności i bezproblemowego działania mechanizmów żaluzji zewnętrznych. Jako Gabriel Nowicki zawsze podkreślam, że lepiej zapobiegać niż leczyć. Proponuję prosty harmonogram prac:
Co najmniej dwa razy w roku wiosną, po zimie, oraz jesienią, przed nadejściem mrozów należy przeprowadzić gruntowne czyszczenie i przegląd. Polega to na usunięciu kurzu, brudu, liści i innych zanieczyszczeń z prowadnic i lameli. Do czyszczenia drewna używajcie delikatnych środków i miękkiej ściereczki. W przypadku prowadnic metalowych wystarczy woda z mydłem. Przy okazji czyszczenia, dokładnie sprawdźcie stan techniczny wszystkich elementów: czy nie ma luzów, pęknięć, śladów korozji czy uszkodzeń mechanicznych. W systemach automatycznych sprawdźcie stan okablowania i mocowań silnika.
Zabezpieczenie mechanizmu i drewna przed zimą i trudnymi warunkami pogodowymi
Zima i ekstremalne warunki pogodowe to prawdziwe wyzwanie dla żaluzji zewnętrznych. Odpowiednie zabezpieczenie może znacznie przedłużyć ich żywotność:
- Impregnacja drewna: Drewniane lamele powinny być regularnie impregnowane i malowane specjalnymi preparatami chroniącymi przed wilgocią, promieniami UV, grzybami i owadami. Zróbcie to przed zimą, aby drewno było odpowiednio zabezpieczone.
- Unikaj zamarzania: W okresie silnych mrozów, jeśli żaluzje są mokre i mogą zamarznąć, starajcie się ich nie ruszać. Próba otwarcia zamarzniętych lameli może doprowadzić do ich uszkodzenia lub uszkodzenia mechanizmu.
- Sprawdź odpływy: Upewnij się, że w prowadnicach nie gromadzi się woda, która mogłaby zamarznąć i uszkodzić elementy.
- Smarowanie elementów ruchomych: W przypadku manualnych mechanizmów, warto raz na jakiś czas delikatnie nasmarować ruchome elementy (np. smarem silikonowym), aby zapewnić płynność działania.
- Zabezpieczenie automatyki: W systemach automatycznych, jeśli silnik jest narażony na bezpośrednie działanie wody, upewnij się, że jego obudowa jest szczelna i nie ma uszkodzeń.
Przeczytaj również: Mechanizm rolety rzymskiej: wybór, montaż i naprawa - poradnik
Gdzie kupić mechanizm i na co zwrócić uwagę?
Producenci i dystrybutorzy mechanizmów w Polsce: Kogo warto znać?
Mechanizmy do żaluzji zewnętrznych można nabyć w kilku miejscach. Najbardziej popularne to duże markety budowlane, które oferują podstawowe zestawy manualne. Jednak dla szerszego wyboru i specjalistycznych rozwiązań, polecam zwrócić się do sklepów specjalistycznych zajmujących się sprzedażą osłon okiennych oraz bezpośrednio do producentów lub ich autoryzowanych dystrybutorów. W przypadku automatyki, jak już wspomniałem, warto zwrócić uwagę na renomowane marki takie jak Somfy, Yooda czy Elero. Ich produkty są szeroko dostępne i oferują wsparcie techniczne oraz gwarancję. Często również producenci kompletnych żaluzji oferują swoje mechanizmy jako części zamienne.
Analiza kosztów: Ile naprawdę kosztuje mechanizm manualny, a ile pełna automatyka?
Koszty mechanizmów do żaluzji zewnętrznych są bardzo zróżnicowane i zależą od wielu czynników, takich jak materiał, stopień zaawansowania technologicznego czy marka. Z mojego doświadczenia wynika, że:
-
Mechanizmy manualne (shuttersy):
- Komplet stalowych prowadnic o długości około 107 cm to koszt w granicach 150-170 zł.
- Komplet aluminiowych prowadnic o tej samej długości będzie nieco droższy, oscylując w przedziale 200-220 zł.
- Do tego należy doliczyć koszt lameli, który zależy od rodzaju drewna lub materiału (np. aluminium).
-
Systemy automatyczne:
- Ceny silników elektrycznych wraz z podstawowym sterowaniem (np. pilotem) zaczynają się od kilkuset złotych.
- Zaawansowane systemy, integrujące się z inteligentnym domem, wyposażone w czujniki słońca i wiatru, mogą kosztować od kilku do nawet kilkunastu tysięcy złotych, w zależności od liczby żaluzji, mocy silników i stopnia rozbudowania automatyki.
Ostateczna cena zależy więc od Państwa potrzeb i oczekiwań. Warto pamiętać, że inwestycja w wyższej jakości mechanizm, zwłaszcza aluminiowy lub automatyczny, często zwraca się w postaci większej trwałości, mniejszej awaryjności i wyższego komfortu użytkowania.




